//
Banafshe Babaee
تلگرام را می‌توان فقط یک کانال ارتباطی با مشتری دید؛ اما برای یک کسب‌وکار، این پلتفرم می‌تواند بخشی از سیستم جذب مشتری، ارتباط، فروش و وفادارسازی باشد.
اگر فروش خود را در تلگرام فقط به انتشار عکس محصول و نوشتن قیمت محدود کنید، بخش زیادی از ظرفیت این کانال را از دست می‌دهید. یک استراتژی درست باید کاربر را از آشنایی با محصول به تعامل، ورود به فروشگاه و در نهایت خرید هدایت کند.
مدل ساده این مسیر می‌تواند این باشد:
محتوا → جذب مخاطب → تعامل → ورود به فروشگاه → خرید → بازگشت مشتری
در این مقاله می‌بینیم چگونه می‌توان از تلگرام برای افزایش فروش و ساخت یک مسیر قابل‌اندازه‌گیری برای مشتری استفاده کرد.
فروش در تلگرام می‌تواند به شکل‌های مختلفی انجام شود. یک کسب‌وکار می‌تواند از کانال برای معرفی و جذب مخاطب، از چت برای ارتباط با مشتری، از Bot برای خودکارسازی بخشی از فرآیند و از فروشگاه اینترنتی برای تکمیل خرید استفاده کند.
تلگرام در حال حاضر ابزارهایی مانند Telegram Business، Botها، Mini Appها و قابلیت‌های پرداخت را در اختیار کسب‌وکارها و توسعه‌دهندگان قرار می‌دهد. Telegram Business امکاناتی مانند ساعات کاری، موقعیت مکانی، پاسخ‌های سریع، پیام خوشامدگویی و پیام‌های خودکار را ارائه می‌کند.
بنابراین لازم نیست تلگرام را جایگزین فروشگاه اینترنتی بدانیم؛ می‌توان آن را به فروشگاه متصل کرد.
کانال تلگرام فقط ویترین محصولات نیست. باید به کاربر دلیل بدهد که عضو آن بماند و مرتب به آن سر بزند.
محتوای کانال می‌تواند شامل این موارد باشد:
اگر تمام پیام‌های کانال صرفاً «محصول جدید رسید، بخرید» باشند، احتمالاً ارزش محتوایی کمی برای مخاطب ایجاد می‌شود.
بهتر است بین محتوای آموزشی، ارتباطی و فروش مستقیم تعادل ایجاد کنید.
تعداد اعضای کانال به‌تنهایی معیار خوبی برای موفقیت نیست.
فرض کنید یک کانال ۵۰ هزار عضو دارد، اما تنها بخش کوچکی از آن‌ها به محصول شما علاقه‌مند هستند. در مقابل، کانالی با ۵ هزار عضو مرتبط ممکن است ترافیک و فروش بیشتری ایجاد کند.
بنابراین هنگام تبلیغ کانال، به جای انتخاب صرفاً کانال‌های بزرگ، به تناسب مخاطب توجه کنید.
برای مثال، یک فروشگاه تخصصی لوازم ورزشی احتمالاً از حضور در کانالی با مخاطب علاقه‌مند به ورزش نتیجه مرتبط‌تری می‌گیرد تا یک کانال عمومی با تعداد عضو بسیار بالاتر.
تبلیغ در کانال‌های مرتبط می‌تواند یک روش جذب مخاطب باشد، اما نباید صرفاً با تعداد عضو جدید سنجیده شود.
برای هر کمپین، حداقل این شاخص‌ها را بررسی کنید:
هزینه تبلیغ → کلیک → ورود به سایت → Add to Cart → خرید
برای هر کانال یا منبع تبلیغاتی نیز لینک اختصاصی و پارامترهای UTM در نظر بگیرید.
مثلاً:
Telegram Channel A → Landing Page → Purchase
در این حالت می‌توانید بفهمید کدام کانال واقعاً فروش ایجاد کرده است.
این نگاه به شما کمک می‌کند بودجه تبلیغات را بر اساس CAC و Revenue مدیریت کنید، نه فقط تعداد بازدید پست.
تلگرام اکنون قابلیت‌های اختصاصی‌تری برای کسب‌وکارها دارد.
با Telegram Business می‌توان اطلاعاتی مانند:
را برای حساب کسب‌وکار تنظیم کرد.
این قابلیت‌ها مخصوصاً برای کسب‌وکارهایی مفیدند که تعداد زیادی سؤال تکراری دریافت می‌کنند.
برای مثال، پاسخ‌های سریع می‌توانند برای سوالاتی مثل:
هزینه ارسال چقدر است؟
چطور سفارش ثبت کنم؟
ساعت کاری شما چیست؟
استفاده شوند.
در نتیجه بخشی از زمان تیم پشتیبانی آزاد می‌شود و مشتری نیز سریع‌تر پاسخ می‌گیرد.
Botهای تلگرام فقط برای ارسال پیام نیستند.
تلگرام امکان ساخت Botهایی با قابلیت‌هایی مانند منو، دکمه‌های تعاملی، Deep Link، پرداخت و اتصال به Mini App را فراهم کرده است.
برای مثال یک Bot فروشگاهی می‌تواند:
انتخاب دسته‌بندی → مشاهده محصول → دریافت اطلاعات → انتقال به خرید
را برای کاربر ساده کند.
همچنین می‌توان از Bot برای:
استفاده کرد.
با این حال، Bot را نباید صرفاً برای پیچیده‌تر کردن تجربه مشتری به کار برد. هر Automation باید یک اصطکاک واقعی را کاهش دهد.
یکی از مهم‌ترین اشتباه‌ها این است که تلگرام را کاملاً جدا از سایت مدیریت کنیم.
برای یک فروشگاه اینترنتی، مسیر بهتر می‌تواند این باشد:
Telegram → Website → Product Page → Checkout → Purchase
مثلاً کاربر یک محصول را در کانال می‌بیند، روی لینک آن کلیک می‌کند و مستقیماً وارد صفحه همان محصول در سایت می‌شود.
این مدل چند مزیت دارد:
اگر هنوز فروشگاه اینترنتی ندارید، می‌توانید با یک فروشگاه‌ساز یک سایت فروشگاهی مستقل ایجاد کنید و تلگرام را به‌عنوان یکی از کانال‌های جذب مشتری در کنار آن قرار دهید.
این مدل به جای ساختن یک «فروشگاه داخل تلگرام»، یک سیستم فروش چندکاناله ایجاد می‌کند.
جذب مخاطب مرحله اول است؛ تبدیل او به مشتری مرحله مهم‌تر.
فرض کنید کاربر از Telegram وارد سایت شما شده است.
اگر برای خرید مجبور باشد:
ثبت‌نام → تأیید ایمیل → ورود → پر کردن چند فرم → انتخاب آدرس → پرداخت
را انجام دهد، ممکن است بخشی از کاربران قبل از تکمیل سفارش خارج شوند.
به همین دلیل باید روی Checkout نیز کار کنید.
یکی از راهکارهای جدید برای این موضوع، سرویس «خرید با دیجی‌کالا» است که به فروشگاه‌های اینترنتی اجازه می‌دهد بخشی از تجربه آشنای اکوسیستم دیجی‌کالا را در فرآیند خرید خود ارائه کنند؛ از جمله ورود با حساب دیجی‌کالا و قابلیت‌های پرداخت و ارسال پشتیبانی‌شده.
در نتیجه می‌توان یک مسیر ساخت:
Telegram → فروشگاه اینترنتی → خرید با دیجی‌کالا → Checkout
این مدل به‌خصوص برای کسب‌وکارهایی کاربردی است که می‌خواهند مخاطب شبکه‌های اجتماعی را به فروشگاه مستقل خود منتقل کنند و هم‌زمان فرآیند خرید را ساده‌تر کنند.
همه محتواها نباید مستقیماً محصول را تبلیغ کنند.
یک Content Mix ساده می‌تواند این باشد:
| نوع محتوا | هدف |
|---|---|
| آموزشی | جذب |
| سرگرم‌کننده/تعاملی | Engagement |
| مقایسه و بررسی | اعتمادسازی |
| معرفی محصول | Consideration |
| پیشنهاد ویژه | Conversion |
| تجربه مشتری | Social Proof |
مثلاً برای یک فروشگاه لوازم آرایشی، به جای انتشار مداوم عکس محصول، می‌توان محتوایی مثل:
«چطور محصول مناسب نوع پوست خود را انتخاب کنیم؟»
ساخت و سپس در پایان، محصولات مرتبط را معرفی کرد.
این مدل به کاربر قبل از خرید ارزش می‌دهد و بعد او را به مرحله تصمیم‌گیری می‌رساند.
تخفیف می‌تواند برای ایجاد انگیزه خرید استفاده شود، اما اگر تمام استراتژی فروش به تخفیف وابسته شود، مشتری ممکن است خرید را فقط در زمان تخفیف انجام دهد.
به جای تخفیف عمومی برای همه، می‌توان از:
استفاده کرد.
مهم‌تر از خود تخفیف، اندازه‌گیری نتیجه آن است.
مثلاً:
Campaign A → ۱۰۰۰ کلیک → ۷۰ خرید
در مقایسه با:
Campaign B → ۱۵۰۰ کلیک → ۳۰ خرید
به ما نشان می‌دهد تعداد کلیک به‌تنهایی معیار تصمیم‌گیری نیست.
برای اینکه بفهمیم تلگرام واقعاً به فروش کمک کرده است، یک Funnel مشخص تعریف کنید:
به این ترتیب به جای جمله:
«کانال ما خیلی بازدید دارد»
می‌توانیم بگوییم:
«تلگرام در این ماه X کاربر وارد سایت کرد و Y سفارش ایجاد شد.»
این داده برای تصمیم‌گیری مارکتینگ بسیار ارزشمندتر است.
لازم نیست بین این دو یکی را انتخاب کنید.
تلگرام می‌تواند کانال جذب، ارتباط و Retention باشد.
فروشگاه اینترنتی می‌تواند محل نمایش کامل محصول، Checkout و ثبت سفارش باشد.
مدل پیشنهادی:
Telegram
↓
Content
↓
Click
↓
Online Store
↓
Product
↓
Checkout
↓
Purchase
اگر فروشگاه شما زیرساخت مناسبی داشته باشد، کانال‌های اجتماعی می‌توانند بخشی از Funnel Acquisition باشند و سایت نقش هسته اصلی فروش را ایفا کند.
اگر برای راه‌اندازی سایت فروشگاهی به زیرساخت آماده نیاز دارید، فروشگاه‌ساز دیجیفای امکان ساخت و مدیریت فروشگاه اینترنتی را فراهم می‌کند؛ از مدیریت محصولات و سفارش‌ها تا پرداخت و ارسال.
فروش در تلگرام فقط به معنی ساخت یک کانال و انتشار محصولات نیست.
برای تبدیل تلگرام به یک موتور فروش، باید چند بخش در کنار هم قرار بگیرند:
مخاطب مرتبط
↓
محتوای ارزشمند
↓
تعامل و اعتماد
↓
انتقال به فروشگاه
↓
Checkout ساده
↓
خرید و بازگشت مشتری
پس بهتر است تلگرام را یک کانال فروش مستقل و جدا از سایت نبینیم؛ بلکه آن را بخشی از سیستم بازاریابی و فروش آنلاین بدانیم.
یک کسب‌وکار می‌تواند در تلگرام مخاطب جذب کند، با کمک Business و Bot ارتباط را مدیریت کند، کاربران را به فروشگاه اینترنتی منتقل کند و در نهایت با یک Checkout مناسب آن‌ها را به مشتری تبدیل کند. قابلیت‌های فعلی Telegram برای Business، Botها، Mini Appها و پرداخت، امکانات بیشتری برای ساخت این مسیر در اختیار کسب‌وکارها قرار می‌دهند.
